Ex_pose: REFUGE PROJECT, MILOS ISLAND

Το ex_pose αυτής της εβδομάδας ταξιδεύει στην πανέμορφη Μήλο και ξεναγείται σε ένα συναρπαστικό εικαστικό project, το  Refuge Project,  που εκτυλίσσεται μακριά από τις φυσικές ομορφιές του νησιού -  κυριολεκτικά υπογείως -  μεταφέροντας τους επισκέπτες σε ένα χωροχρόνο ιδιαίτερο, εσωτερικό, όπου τα απομεινάρια ενός οχληρού παρελθόντος συνδιαλέγονται με τις εικαστικές κατα-θέσεις ενός επίσης αρνητικά φορτισμένου παρόντος.

Ο χώρος; το πολεμικό καταφύγιο στον Αδάμαντα.

Ο τίτλος; Refuge Project.

Οι άνθρωποι; Οι 19 καλλιτέχνες που συμμετέχουν, τα μέλη της Ένωσης Φίλων Αδάμαντα που διοργάνωσαν την έκθεση καθώς και ο Δήμος Μήλου στα πλαίσια του 20ου πολιτιστικού φεστιβάλ του οποίου πραγματοποιείται το Refuge Project.

Οι επιμελητές του  Refuge Project  Χατζηνικολάου Μαρία-Ανδρομάχη και Ποδιάς Νίκος αλλά και ο Χριστόπουλος Κώστας που στήριξε θεωρητικά το όλο εγχείρημα, μας μεταφέρουν με εικόνες και λέξεις κυριολεκτικά και μεταφορικά στα καταφύγια της Μήλου, μα και σε άλλα...

Το Refuge Project είναι σίγουρα ένας λόγος για ταξιδέψεις στη Μήλο!

  

Το πολεμικό καταφύγιο, στον Αδάμαντα της Μήλου, κατασκευάστηκε υπό τις διαταγές του γερμανικού στρατού κατοχής, κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόκειται για μία εντυπωσιακή, δαιδαλώδη κατασκευή δώδεκα μεγάλων θαλάμων που διακλαδίζονται δεξιά και αριστερά μίας κεντρικής αρτηρίας, κάτω από τον σημερινό οικισμό του Αδάμαντα. Όλη αυτή η αθέατη πλευρά του νησιού που κρύβει μνήμες μιας ιστορίας που όλοι θέλουμε να ξεχάσουμε, έρχεται σε αντίθεση με το κυκλαδικό τοπίο του νησιού και τους παραθεριστές που το επισκέπτονται κατά χιλιάδες την περίοδο του καλοκαιριού.

Αφορμή για την έκθεση Refuge Project στάθηκε ο ίδιος ο χώρος, καθώς και η έννοια του «καταφυγίου», όχι μόνο με την ιστορική του σημασία αλλά, γενικότερα, με την ανάγκη στις μέρες μας να καταφύγουμε σε ένα μη υπαρκτό χώρο, σε μια επινόηση ενός προσωπικού καταφυγίου που δημιουργεί ο καθένας χωριστά για να αισθάνεται ασφαλής και προστατευμένος.

Αφετηρία αυτής της προσπάθειας  αποτέλεσε η έρευνά μας αναφορικά με την αρχική χρήση του χώρου και τις ζωντανές μνήμες μέσα από φωτογραφικό υλικό, ιδιωτικές συλλογές, αφηγήσεις – μαρτυρίες ανθρώπων του νησιού, που έζησαν την εποχή εκείνη.

Το αποτέλεσμα της έρευνας αυτής το μοιραστήκαμε με άλλους 17 εικαστικούς καλλιτέχνες, που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν, «επανακατοικίζοντας» το καταφύγιο μετά από 70 χρόνια, αναδιατυπώνοντας την ανάγκη για «προστασία» από μια ενδεχόμενη απειλή, με έργα in situ.

Ο κάθε καλλιτέχνης μέσα στο διάστημα μιας εβδομάδας είχε ένα χώρο «ιδιωτικό» μέσα στο καταφύγιο, όπου εκεί εξέλιξε την αρχική ιδέα του έργου του και μοιράστηκε με τους υπόλοιπους όλη την ευθύνη της συγκατοίκησης και της συνύπαρξης, σε έναν κατά τα άλλα «ανοίκειο» χώρο. Πολλά από τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν βρέθηκαν στο νησί. Η μορφολογία του ίδιου του χώρου όπως εσοχές, κρύπτες, αδιέξοδες σήραγγες, νερό και άδειες δεξαμενές, αλλά και υλικά που κάθε καλλιτέχνης έφερε μαζί του, καθώς και προσωπικά ντοκουμέντα, αποτέλεσαν το εφαλτήριο για τη δημιουργία των έργων.

Ο επισκέπτης μέσα από αυτή την αθέατη πλευρά του νησιού, έρχεται σε επαφή με την αναζήτηση νέων αχαρτογράφητων χώρων της πραγματικότητας, που δεν μπορούν να φανερωθούν παρά μονάχα με εικαστικά μέσα.

Μαρία-Ανδρομάχη Χατζηνικολάου, Νίκος Ποδιάς

 

…Κατασκευασμένο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το εν λόγω καταφύγιο προοριζόταν στο να προστατέψει ό, τι πιο πολύτιμο, την ανθρώπινη ζωή. Πιο συγκεκριμένα, κατασκευάστηκε μετά από απόφαση εκείνων που έθεσαν την ανθρώπινη ζωή σε απόλυτη επισφάλεια, υπό τις διαταγές δηλαδή του γερμανικού στρατού κατοχής. Εβδομήντα χρόνια μετά την κατασκευή του, εικαστικοί καλλιτέχνες έρχονται να το κατοικήσουν συμβολικά, προστατεύοντας εντός του άλλες αξίες, εκείνες που είναι εφικτό να αναδειχτούν σε μία εποχή η οποία φέρει τη γνώση των εγκλημάτων ενός πολέμου: τις αξίες του βίου, στη διάκρισή τους από αυτές μιας προστατευμένης σε ένα πολεμικό καταφύγιο «γυμνής ζωής», συνεπακόλουθα τις αξίες της ελευθερίας της βούλησης και της συνδιαμόρφωσης των ορίων της και, επομένως, της ίδιας της επιθυμίας και της εκπλήρωσής της. Πρόκειται για τις αξίες που –έστω φαινομενικά- διατρέχουν το σύγχρονο βίο στους τόπους της εγκαθίδρυσης της δημοκρατίας στις διάφορες μορφές της και των ατομικών δικαιωμάτων που αυτή διασφαλίζει. 

Πάντοτε όμως και σε κάθε τέτοια - σχεδόν ιδεατή - συνθήκη, αυτήν που επακολουθεί τη γνώση της φρίκης του πολέμου, θα υπάρχει και κάτι το ανησυχαστικό· κάτι που διαρκώς θα υπολείπεται, καθιστώντας το εκάστοτε παρόν μονίμως ελλειμματικό. Πράγματι, ακόμα και στις περιπτώσεις μιας σύγχρονης δημοκρατικής πολιτείας, όπου τα κάθε λογής δικαιώματα είναι ονομασμένα και καταγεγραμμένα σε κάθε λογής «κοινωνικά συμβόλαια» επιτρέποντας στους αντίστοιχους συμβαλλόμενους να διέρχονται έναν καθόλα ελεύθερο και ειρηνικό βίο, υπάρχει ένα «καταραμένο απόθεμα»: ενυπάρχουν αποκλεισμοί, ανησυχίες, μια λανθάνουσα βία, επίμεμπτα πάθη, μεταξύ άλλων, που δεν αναπαρίστανται επακριβώς στο ως άνω «συμβόλαιο». Υπάρχει λοιπόν και πάλι ένα μη δημοκρατικά αναπαραστάσιμο, ένας εκ νέου αχαρτογράφητος χώρος, όπου εμφιλοχωρούνται όλες εκείνες οι μη αναγνωρισμένες διαθέσεις της καθημερινής ζωής. Ωστόσο, κάθε απόπειρα συμπερίληψης εκτάσεων αυτού του χώρου στο δημοκρατικό συμβόλαιο, αποτελεί και μια εξέλιξη, μια προσπάθεια ανανέωσής του.  

Η παρούσα κρίση στην Ελλάδα αλλά και αλλού έφερε στην επιφάνεια πολλά από εκείνα τα ανομολόγητα σημεία του δημοκρατικού – τουλάχιστον εν Ελλάδι - βίου. Η στιγμή μιας κρίσης είναι και μία στιγμή οριακή, στην οποία τίθενται υπό διαπραγμάτευση διάφορες προηγούμενα καθηλωμένες σε μια οριστική αποτίμηση έννοιες. Είναι, θα λέγαμε, ξανά και μια κρίση αναπαράστασης. Πέρα. Λοιπόν, από την ατομική διάσταση της αφανέρωτης επιθυμίας, υπάρχει και εκείνη η συλλογική διάσταση της ανεκπλήρωτης δημοκρατίας. Μέρος των εικαστικών σχεδιασμάτων των συμμετεχόντων στο Καταφύγιο επικεντρώνεται στην απόπειρα μιας – ας το επαναλάβουμε καταδικασμένης στην αποτυχία - αναπαράστασης αυτού που δεν έχει ονομαστεί και δικαιωθεί ιστορικά στο συγκαιρινό μας πολιτικό και κοινωνικό βίο.

Η ίδια η κρίση μάλιστα οδηγεί τις σύγχρονες εικαστικές πρακτικές σε μια ακόμα αναδιαπραγμάτευση: την ανασημασιοδότηση της ουτοπίας και της δυστοπίας. Ακριβέστερα, όλο και περισσότερα καλλιτεχνικά έργα κατοικούν στον ενδιάμεσο χώρο που αφήνουν οι παραπάνω έννοιες. Ας θυμηθούμε πως και οι δύο έλκουν την καταγωγή τους από τα μεγάλα θρησκευτικά αφηγήματα. Τον Παράδεισο και την Κόλαση, διαδέχτηκαν οι χωρίς θεό φανταστικοί κόσμοι της επίγειας ολοκλήρωσης και αέναης ευτυχίας, αλλά και εκείνοι της ανοικειότητας, της ανάλωσης και της ασχημοσύνης. Η σύγχρονη τέχνη αποτελεί λοιπόν συχνά ένα δαντικό Purgatorio, το χώρο όπου οι παραπάνω έννοιες διαπλέκονται ή αλληλοσυμπληρώνονται με έναν ιδιότυπο πάντοτε τρόπο…

                                                                                                  Χριστόπουλος Κώστας

 

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Ελένη Αγγέλου, Μπάμπης Βενετόπουλος, Αθανασία Βιδάλη, Βασίλης Γεροδήμος, Μπέτυ Ζέρβα, Μάριος-Σέργιος Ηλιάκης, Λίνα Θεοδώρου, Νίκος Καναρέλης, Αχιλλέας Κεντώνης, Τίνα Κώτση, Ελένη Λύρα, Μαρία Μπουρίκα, Μαρία Παπαχαραλάμπους, Ισιδώρα Πάσχου, Νίκος Ποδιάς, Γιάννης Σαββίδης, Μαρία- Ανδρομάχη Χατζηνικολάου, Κώστας Χριστόπουλος, Richard Schütz.

Επιμέλεια, σχεδιασμός του Refuge project: 
Χατζηνικολάου Μαρία-Ανδρομάχη και Ποδιάς Νίκος

Θεωρητική υποστήριξη – κείμενα: Χριστόπουλος Κώστας 

Τεχνική υποστήριξη: Τσαλαπάτας Σπύρος, Αρμάγου Ράνια 
Φωτογράφος: Μάντη Λυκερίδου - Βελετά 

 

Διάρκεια έκθεσης: 5 Ιουλίου-31 Αυγούστου 2013

Ωράριο λειτουργίας: 10.00-14.00 και 18.00-21.00

Η έκθεση πραγματοποιείται στα πλαίσια του 20ου Πολιτιστικού Φεστιβάλ του Δήμου Μήλου.

Διοργάνωση: Ένωση Φίλων Αδάμαντα

 

Ελένη Ζυμαράκη Τζώρτζη


 
 
  1. Ex_pose: η Τέχνη στο Δημόσιο Χώρο - ένας Απολογισμός
  2. Ex_Pose:Απόστολος Βασιλόπουλος / Η επιμέλεια στη Σύγχρονη Τέχνη
  3. Ex_Pose: Συνέντευξη με τη Ράνια Οικονομίδου
  4. Ex_pose: Ράνια Μπέλλου, Forty Floating Moons
  5. Ex_pose:Fausto Gracia, η Επιτέλεση/Performance στο Δημόσιο Χώρο
  6. Ex_pose: Patroklos Skafidas, Antenes
 

της Ελένης Ζυμαράκη

We like Arts and the City

 

Δημοφιλέστερα θέματα της εβδομάδας

  1. Book Review: Τo κυνήγι -¶ντριου Φουκούντα
  2. The list: 10 Books Challenge
  3. Σκληρά πορνογραφικό το νέο trailer του «Nymphomaniac»
  4. Απο το χαρτί στην οθόνη: Η Λάμψη
  5. Married with Children: Τότε και τώρα
  6. Προφανώς και η Miley Cyrus ανέβασε φωτογραφία της απο το ντους
  7. Γνωρίστε την πρώτη διαδικτυακή εκπομπή για νέους συγγραφείς
  8. Το Cirque du Soleil στην Πλατεία Συντάγματος
 
 

Δημοφιλέστερα θέματα του μήνα

  1. Book Review: Αίγλης και Κρίσης Γωνία- Τζένη Χειλουδάκη
  2. Τhe list: Οι 10 καλύτερες άγνωστες σειρές
  3. Book Review: ¶γριο Κυκλάμινο- Kimberley Freeman
  4. Γυμνοί γνωστοί celebrities μετά απο hacking σε τηλέφωνα
  5. Jolie-Pitt: Αυτή είναι η πιο συγκινητική φωτογραφία τους
  6. Ο Gerard Butler δεν κρατιέται
  7. To reunion των Friends για τον Jimmy Kimmel
  8. Ο γιος της Madonna μεγάλωσε
 
 

Sites που διαβάζουμε

Ένα blog για τον ¶λιμο... τη ζωή του και τους ανθρώπους του.
 
 
Google+ |   Αρχική Σελίδα   |   Ποιοι Είμαστε   |   Όροι Χρήσης   |   Επικοινωνία   |
© Copyright 2011 - 2014   Arts and the City Powered by websociety